‹ पूजा विधी

करवा चौथ पूजा

दिवसभराचा उपवास, संध्याकाळची कथा आणि चंद्रोदयाला पारणे

सर्वसाधारण पद्धत — बहुतेक घरे

करवा चौथ, आश्विन (अमांत) कृष्ण चतुर्थी. पूजा संध्याकाळी आणि उपवास चंद्रोदयाला सुटतो, जो मुहूर्त अॅप तुमच्या शहरासाठी दाखवते.

दिवसभराचा उपवास; पूजा सुमारे 30 मिनिटे

विवाहित स्त्रिया, आणि आता अनेक जोडपी एकत्र, एकमेकांच्या दीर्घायुष्यासाठी हा उपवास करतात. पहाटेपूर्वी सरगी खातात, संध्याकाळी स्त्रिया कथेसाठी जमतात, आणि चंद्राला पाणी देऊन उपवास सोडतात. एखादा मंत्र कठीण वाटला तर त्याऐवजी "ॐ नमः शिवाय" म्हणू शकता.

या पूजेतील प्रार्थना

Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

तयारी

आदल्या दिवशी

त्याच दिवशी

तुम्हाला काय लागेल

करवा चौथसाठी

देवघरासाठी

ताटात

अर्पणासाठी

पूजा

  1. पहाटेपूर्वी सरगी

    सूर्योदयापूर्वी सरगी खाऊन पाणी प्या, मग उपवासाचा संकल्प करा. कडक रूपात चंद्रोदयापर्यंत अन्न-पाणी घेत नाहीत.

  2. दिवा लावा

    दिवा लावून तो देवाच्या उजवीकडे ठेवा आणि त्याला हात जोडा.

    शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसम्पदः। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥शुभ, कल्याण, आरोग्य आणि धनसंपदा देणाऱ्या आणि दुर्बुद्धीचा नाश करणाऱ्या दीपज्योतीला नमस्कार.

    Shubham Karoti ›

  3. गणपतीचे स्मरण

    प्रत्येक पूजा विघ्नहर्त्या गणपतीपासून सुरू होते. हात जोडून हा श्लोक एकदा म्हणा.

    वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥हे वक्रतुंड, महाकाय, कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी गणेशा, माझी सर्व कार्ये सदैव निर्विघ्न कर.

    Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

  4. संकल्प — आपला हेतू सांगा

    उजव्या तळहातावर थोडे पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या. आपले नाव, हिंदू पंचांगानुसार आजची तिथी आणि पूजेचा हेतू सांगा — उदा. कुटुंबाच्या कल्याणासाठी. मग पाणी जमिनीवर किंवा ताम्हनात सोडा. आजचा पूर्ण संकल्प वाचण्यासाठी "संकल्प करा" दाबा.

  5. कथेसाठी बसा

    संध्याकाळी इतर स्त्रियांसोबत थाळी घेऊन गोल बसा. एकीने वीरावतीची कथा वाचावी किंवा सांगावी, बाकीच्यांनी हातात थोडे तांदूळ घेऊन ऐकावी.

  6. थाळी फिरवा

    कुटुंबाच्या गीतानुसार थाळ्या वर्तुळात सात वेळा फिरवा. तांदूळ गौरीच्या चित्राला वाहा आणि वडीलधाऱ्यांना नमस्कार करून बाया सासूला किंवा वडीलधारीला द्या.

  7. ध्यान — देवतेचे आवाहन

    डोळे मिटून देवतेला समोर पाहा. त्यांना येण्याचे आमंत्रण देत चिमूटभर अक्षता वाहा.

    ॐ नमः शिवाय। ध्यायामि, आवाहयामि॥
  8. पुष्प — फुले

    फुले देवाच्या चरणी एक-एक किंवा थोडी थोडी वाहा.

    ॐ नमः शिवाय। पुष्पाणि समर्पयामि॥
  9. धूप

    उदबत्ती लावून देवासमोर घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा हळूच ओवाळा. घंटा असल्यास डाव्या हाताने वाजवा.

    ॐ नमः शिवाय। धूपम् आघ्रापयामि॥
  10. दीप

    दिवा उचलून देवाला दाखवा आणि घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा ओवाळा.

    ॐ नमः शिवाय। दीपं दर्शयामि॥
  11. नैवेद्य

    नैवेद्य देवासमोर ठेवा. त्याभोवती थोडे पाणी फिरवा आणि हात जोडून अर्पण करा. तो स्वीकारला जात आहे असे मानून क्षणभर थांबा.

    ॐ नमः शिवाय। नैवेद्यं निवेदयामि॥
  12. चंद्रोदय — अर्घ्य

    चंद्र उगवल्यावर चाळणीतून त्याला पाहा, करव्यातून पाणी अर्पण करा, मग चाळणीतून पतीला पाहा.

  13. क्षमा प्रार्थना

    हात जोडून, जे चुकले किंवा राहून गेले त्याची क्षमा मागा. प्रत्येक पूजा याने पूर्ण होते.

    आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्। पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥मला आवाहन येत नाही, विसर्जन येत नाही, पूजाही येत नाही; हे परमेश्वरा, मला क्षमा कर. मंत्र, क्रिया किंवा भक्तीने अपूर्ण अशी जी पूजा मी केली, ती परिपूर्ण होवो.
  14. पारणे

    पतीने पहिला घोट पाणी आणि गोडाचा तुकडा द्यावा. मग एकत्र हलके जेवण करा. कधीही बरे वाटत नसेल तर पाणी प्या आणि खा; ढग किंवा इमारती असल्यास दिसणारा चंद्र अॅपच्या वेळेपेक्षा थोडा वेगळा असू शकतो.

उपवास

परंपरेने सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत अन्न-पाणी नाही. गर्भवती, आजारी, मधुमेह असलेल्या किंवा औषध घेणाऱ्या स्त्रियांनी निर्जल उपवास करू नये; फळे-पाण्याचा उपवास, किंवा उपवास न करणे, पूर्णपणे मान्य आहे.

करणे चांगले

परंपरा टाळते

हा दिवस दोन माणसांमधील काळजीचा आहे. शेवटचे एकत्र जेवण उपवासाइतकेच याचे सार आहे.

परंपरा वेगवेगळ्या असतात. आपल्या कुटुंबाच्या पद्धतीने करा.

Muhurtha पूजा विधी