ବରଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ ପୂଜା
ସଜା କଳସ, ହଳଦିଆ ସୂତା ଓ ବର ଦେଉଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ
ସାଧାରଣ ପଦ୍ଧତି — ଅଧିକାଂଶ ଘର
ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପୂର୍ବର ଶୁକ୍ରବାର, ସକାଳେ। ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆପ୍ର ପର୍ବ କାର୍ଡରେ ଦିନ ଦେଖାଯାଏ।
ପ୍ରାୟ 1 ଘଣ୍ଟା
ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣରେ ପାଳିତ ଏହି ବ୍ରତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସଜା କଳସ ରୂପେ ସ୍ୱାଗତ କରେ। ମହିଳାମାନେ ପବିତ୍ର ହଳଦିଆ ସୂତା ବାନ୍ଧନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳାଙ୍କୁ ତାମ୍ବୁଳ ଦିଅନ୍ତି। କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର କଷ୍ଟକର ଲାଗିଲେ ବଦଳରେ "ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନମଃ" କହିପାରିବେ।
ଏହି ପୂଜାର ପ୍ରାର୍ଥନା
Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›Namastestu Mahamaye ›Om Shreem Mahalakshmyai Namah ›Om Jai Lakshmi Mata ›
ପ୍ରସ୍ତୁତି
ପୂର୍ବ ଦିନ
- ଘର ସଫା କରନ୍ତୁ, ଝୋଟି ଦିଅନ୍ତୁ, ପୂଜା ସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।
- ସୂତା କରନ୍ତୁ: ହଳଦିଆ ସୂତାର ନଅ ଖିଅ, ନଅ ଗଣ୍ଠି ସହ।
ସକାଳେ
- ସ୍ନାନ କରି କଳସକୁ ନଡ଼ିଆ, ବସ୍ତ୍ର, ହଳଦୀ ଓ ଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମୁଖରେ ସଜାନ୍ତୁ।
- ମିଠା କରନ୍ତୁ: ପୋଙ୍ଗଲ, ପାୟସ ବା ପିଠା।
ଦରକାର
ବରଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପାଇଁ
- 1ପାଣି, ଚାଉଳ, ମୁଦ୍ରା, ଆମ୍ବ ପତ୍ର ଓ ନଡ଼ିଆ ସହ କଳସ
- ଯେତେ ଥାଏକଳସ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର, ଗହଣା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମୁଖ
- ପ୍ରତି ମହିଳା ପାଇଁ 1ନଅ ଗଣ୍ଠିର ହଳଦିଆ ସୂତା
- ପ୍ରତି ଅତିଥି ପାଇଁ 1 ସେଟ୍ତାମ୍ବୁଳ: ପାନ, ଗୁଆ, ହଳଦୀ, କୁମକୁମ, ଫଳ, ବ୍ଲାଉଜ କପଡ଼ା
- ଏକ ମୁଠାପଦ୍ମ ବା ଅନ୍ୟ ଫୁଲ
- ଯେତେ ପାରିବେନଅଟି ମିଠା ବା ବ୍ୟଞ୍ଜନ
ପୂଜା ସ୍ଥାନ ପାଇଁ
- ୧ତା ତଳେ ରଖିବାକୁ ସଫା କପଡ଼ାଲାଲ ବା ହଳଦିଆ ପାରମ୍ପରିକ।
- ୧ପୂଜା ଥାଳି
ଥାଳିରେ
- ୧କପା ସଳିତାର ଦୀପଘିଅ ବା ରାଶି ତେଲ।
- ୨ଧୂପକାଠି
- ଏକ ଚିମୁଟି ଲେଖାଏଁକୁଙ୍କୁମ ଓ ହଳଦୀ
- ଟିକେଚନ୍ଦନଚନ୍ଦନ ନ ଥିଲେ କୁଙ୍କୁମ ନିଅନ୍ତୁ।
- ୧ ବଡ଼ ଚାମଚଅକ୍ଷତ — ଟିକେ କୁଙ୍କୁମ ମିଶା ଅଭଙ୍ଗା ଚାଉଳ
- ଏକ ମୁଠାତାଜା ଫୁଲ
- ୧ଚାମଚ ସହ ସଫା ପାଣିର ଛୋଟ ପାତ୍ର
- ୧ଛୋଟ ଘଣ୍ଟିଇଚ୍ଛାଧୀନ।
ଅର୍ପଣ ପାଇଁ
- ଟିକେଫଳ, ଗୁଡ଼, ମିଶ୍ରି ବା ଘରେ ତାଜା ରନ୍ଧା ଯାହା କିଛି
- ୧ ବା ୨ ଖଣ୍ଡଆରତି ପାଇଁ କର୍ପୂରଇଚ୍ଛାଧୀନ; ବଦଳରେ ଦୀପ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ପୂଜା
ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସନ୍ତୁ
ଆସନ ବା ଭାଙ୍ଗିଥିବା କପଡ଼ା ଉପରେ ପୂର୍ବ ବା ଉତ୍ତର ମୁହାଁ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ। ଥାଳି ଡାହାଣ ପଟେ ରଖନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ଗଭୀର ନିଃଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ କିଛି ମିନିଟ ଦିନକୁ ଅଟକିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଆଚମନ — ତିନିଥର ପାଣି ପିଅନ୍ତୁ
ଡାହାଣ ପାପୁଲିରେ ଟିକେ ପାଣି ନେଇ ତିନିଥର ପିଅନ୍ତୁ, ପ୍ରତି ଢୋକରେ ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ନାମ କୁହନ୍ତୁ। ତା’ପରେ ଚତୁର୍ଥ ନାମ କହି ଟିକେ ପାଣିରେ ଡାହାଣ ହାତ ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଓଁ କେଶଵାଯ ନମଃ। ଓଁ ନାରାଯଣାଯ ନମଃ। ଓଁ ମାଧଵାଯ ନମଃ। ଓଁ ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମଃ॥କେଶବ, ନାରାୟଣ ଓ ମାଧବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।ନିଜକୁ ଓ ସ୍ଥାନକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ
ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ନେଇ ଏହି ଶ୍ଲୋକ କହୁ କହୁ ନିଜ ଉପରେ, ଥାଳି ଓ ପୂଜା ସ୍ଥାନରେ କିଛି ବୁନ୍ଦା ଛିଞ୍ଚନ୍ତୁ।
ଓଁ ଅପଵିତ୍ରଃ ପଵିତ୍ରୋ ଵା ସର୍ଵାଵସ୍ଥାଂ ଗତୋଽପି ଵା। ଯଃ ସ୍ମରେତ୍ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଃ ଶୁଚିଃ॥ପବିତ୍ର ହେଉ ବା ଅପବିତ୍ର, ଯେକୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଉ, ଯିଏ ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ ସେ ଭିତର-ବାହାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ
ଦୀପ ଜାଳି ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ପଟେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ତାକୁ ହାତ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ।
ଶୁଭଂ କରୋତି କଲ୍ଯାଣମାରୋଗ୍ଯଂ ଧନସମ୍ପଦଃ। ଶତ୍ରୁବୁଦ୍ଧିଵିନାଶାଯ ଦୀପଜ୍ଯୋତିର୍ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥ଶୁଭ, କଲ୍ୟାଣ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଧନସମ୍ପଦ ଦେଉଥିବା ଏବଂ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ନାଶ କରୁଥିବା ଦୀପଜ୍ୟୋତିକୁ ନମସ୍କାର।ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂଜା ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା ଗଣେଶଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ହାତ ଯୋଡ଼ି ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଥରେ କୁହନ୍ତୁ।
ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡ ମହାକାଯ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭ। ନିର୍ଵିଘ୍ନଂ କୁରୁ ମେ ଦେଵ ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ସର୍ଵଦା॥ହେ ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ, ମହାକାୟ, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଗଣେଶ, ମୋର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ନିର୍ବିଘ୍ନ କର।ସଂକଳ୍ପ — ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ
ଡାହାଣ ପାପୁଲିରେ ଟିକେ ପାଣି, ଅକ୍ଷତ ଓ ଗୋଟିଏ ଫୁଲ ନିଅନ୍ତୁ। ନିଜ ନାମ, ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ଆଜିର ତିଥି ଏବଂ ପୂଜାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ — ଯେପରି ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ତା’ପରେ ପାଣି ଭୂମିରେ ବା ଥାଳିରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ। ଆଜିର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂକଳ୍ପ ପଢ଼ିବାକୁ "ସଂକଳ୍ପ କରନ୍ତୁ" ଦବାନ୍ତୁ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆବାହନ
ସଜା କଳସ ପୂଜା ସ୍ଥାନରେ ଚାଉଳ ଉପରେ ରଖି, ହାତ ଯୋଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ସେଥିରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।
ଗନ୍ଧ — ଚନ୍ଦନ
ଅନାମିକା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ବା କୁଙ୍କୁମର ଟୀକା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ନମଃ। ଗନ୍ଧଂ ସମର୍ପଯାମି॥ସ୍ତୁତି
ଏହି ଶ୍ଳୋକ କହି ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ପାରିଲେ 108 ଥର ନାମ ଜପ କରନ୍ତୁ।
ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ମହାମାଯେ ଶ୍ରୀପୀଠେ ସୁରପୂଜିତେ। ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାହସ୍ତେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ॥ହେ ମହାମାୟା, ଶ୍ରୀପୀଠରେ ଦେବପୂଜିତା, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରିଣୀ: ହେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।ସୂତା ବାନ୍ଧନ୍ତୁ
ସୂତା କଳସକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ, ବା ଜଣେ ବଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାନ୍ତୁ।
ଧୂପ
ଧୂପ ଜାଳି ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଘଣ୍ଟାକଣ୍ଟା ଦିଗରେ ତିନିଥର ଧୀରେ ବୁଲାନ୍ତୁ। ଘଣ୍ଟି ଥିଲେ ବାମ ହାତରେ ବଜାନ୍ତୁ।
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ନମଃ। ଧୂପମ୍ ଆଘ୍ରାପଯାମି॥ଦୀପ
ଦୀପ ଉଠାଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ ଏବଂ ଘଣ୍ଟାକଣ୍ଟା ଦିଗରେ ତିନିଥର ବୁଲାନ୍ତୁ।
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ନମଃ। ଦୀପଂ ଦର୍ଶଯାମି॥ନୈବେଦ୍ୟ — ଭୋଗ
ଭୋଗ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖନ୍ତୁ। ଚାରିପଟେ ଟିକେ ପାଣି ଛିଞ୍ଚି ହାତ ଯୋଡ଼ି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ତାହା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି, ସେପରି କ୍ଷଣେ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ନମଃ। ନୈଵେଦ୍ଯଂ ନିଵେଦଯାମି॥ଆରତି
ଦୀପ ଜାଳି ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମାତା ବା ପରିବାରର ଗୀତ ଗାଆନ୍ତୁ, ଘଣ୍ଟା କଣ୍ଟା ଦିଗରେ ବୁଲାଇ।
କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା
ହାତ ଯୋଡ଼ି, ଯାହା ଭୁଲ ହେଲା ବା ବାଦ ପଡ଼ିଲା ତା’ ପାଇଁ କ୍ଷମା ମାଗନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂଜା ଏହିପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଆଵାହନଂ ନ ଜାନାମି ନ ଜାନାମି ଵିସର୍ଜନମ୍। ପୂଜାଂ ଚୈଵ ନ ଜାନାମି କ୍ଷମସ୍ଵ ପରମେଶ୍ଵର॥ ମନ୍ତ୍ରହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଭକ୍ତିହୀନଂ ସୁରେଶ୍ଵର। ଯତ୍ପୂଜିତଂ ମଯା ଦେଵ ପରିପୂର୍ଣଂ ତଦସ୍ତୁ ମେ॥ମୁଁ ଆବାହନ ଜାଣେ ନାହିଁ, ବିସର୍ଜନ ଜାଣେ ନାହିଁ, ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଜାଣେ ନାହିଁ; ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ମୋତେ କ୍ଷମା କର। ମନ୍ତ୍ର, କ୍ରିୟା ବା ଭକ୍ତିହୀନ ଯେଉଁ ପୂଜା ମୁଁ କଲି, ତାହା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।ତାମ୍ବୁଳ
ବିବାହିତା ମହିଳା ଓ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କୁ ଡାକି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ ତାମ୍ବୁଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ପରଦିନ ସକାଳେ କଳସ ଧୀରେ ଘୁଞ୍ଚାନ୍ତୁ, ତାହାର ଚାଉଳ ପରିବାରର ଖାଦ୍ୟରେ ନିଅନ୍ତୁ।
ଉପବାସ
ଅନେକ ପୂଜା ସରିବା ଯାଏଁ ଉପବାସ ରହନ୍ତି। ଦରକାର ହେଲେ ଖାଆନ୍ତୁ।
କରିବା ଭଲ
- ପରିବାର ରାଜି ଥିଲେ ଏପରି ଆୟୋଜନରୁ ପ୍ରାୟତଃ ବାଦ ପଡ଼ୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ବିଧବା ସହ, ଡାକନ୍ତୁ।
- ଦରକାର ହେଲେ ସରଳ ରଖନ୍ତୁ; କଳସ ଓ ସୂତା ଯଥେଷ୍ଟ।
ପରମ୍ପରା ଏଡ଼ାଏ
- ଗହଣା ବା ଖର୍ଚ୍ଚର ତୁଳନା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
- କଳସର ଚାଉଳ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାହା ରାନ୍ଧି ଖିଆଯାଏ।
ବର ଅର୍ଥ ବରଦାନ। ପରମ୍ପରା କହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି ଯେଉଁଠି ମହିଳାଙ୍କର ସ୍ୱାଗତ ଓ ସମ୍ମାନ ହୁଏ।
ପରମ୍ପରା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ। ନିଜ ପରିବାରର ଧାରା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।