‹ पूजा विधी

हनुमान जयंती पूजा

शेंदूर, हनुमान चालीसा आणि बुंदीचा नैवेद्य

सर्वसाधारण पद्धत — बहुतेक घरे

हनुमान जयंती, बहुतेक भारतात चैत्र पौर्णिमा, सूर्योदयाला. काही प्रदेशांत इतर तिथींना, जसे कार्तिक चतुर्दशी किंवा मार्गशीर्षात. मुहूर्त अॅपच्या सण कार्डवर दिवस दिसतो.

सुमारे 30 मिनिटे, शिवाय चालीसा

हनुमान भक्तीशी जोडलेल्या बळासाठी स्मरणात आहे. कुटुंब त्याला तेल मिसळलेला शेंदूर वाहते, हनुमान चालीसा वाचते आणि बुंदी किंवा गूळ-फुटाणे वाटते. एखादा मंत्र कठीण वाटला तर त्याऐवजी "ॐ हनुमते नमः" म्हणू शकता.

या पूजेतील प्रार्थना

Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›Manojavam ›Hanuman Chalisa ›Shanti Mantra ›

तयारी

आदल्या दिवशी

सकाळी

तुम्हाला काय लागेल

हनुमानासाठी

देवघरासाठी

ताटात

अर्पणासाठी

पूजा

  1. शांत बसा

    आसनावर किंवा घडी केलेल्या कापडावर पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करून देवासमोर बसा. ताट उजवीकडे ठेवा. एक दीर्घ श्वास घ्या आणि काही मिनिटे दिवसाला थांबू द्या.

  2. आचमन — तीन वेळा पाणी प्या

    उजव्या तळहातावर थोडे पाणी घेऊन तीन वेळा प्या, प्रत्येक घोटाला पहिली तीन नावे म्हणा. मग चौथे नाव म्हणत थोड्या पाण्याने उजवा हात धुवा.

    ॐ केशवाय नमः। ॐ नारायणाय नमः। ॐ माधवाय नमः। ॐ गोविन्दाय नमः॥केशव, नारायण आणि माधव यांना नमस्कार; गोविंदाला नमस्कार.
  3. स्वतःला आणि जागेला पवित्र करा

    पाण्यात बुडवलेले एक फूल घेऊन हा श्लोक म्हणत स्वतःवर, ताटावर आणि देवघरावर काही थेंब शिंपडा.

    ॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा। यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः॥पवित्र असो वा अपवित्र, कोणत्याही अवस्थेत असो, जो कमलनयन भगवंताचे स्मरण करतो तो आतून-बाहेरून शुद्ध होतो.
  4. दिवा लावा

    दिवा लावून तो देवाच्या उजवीकडे ठेवा आणि त्याला हात जोडा.

    शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसम्पदः। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥शुभ, कल्याण, आरोग्य आणि धनसंपदा देणाऱ्या आणि दुर्बुद्धीचा नाश करणाऱ्या दीपज्योतीला नमस्कार.

    Shubham Karoti ›

  5. गणपतीचे स्मरण

    प्रत्येक पूजा विघ्नहर्त्या गणपतीपासून सुरू होते. हात जोडून हा श्लोक एकदा म्हणा.

    वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥हे वक्रतुंड, महाकाय, कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी गणेशा, माझी सर्व कार्ये सदैव निर्विघ्न कर.

    Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

  6. संकल्प — आपला हेतू सांगा

    उजव्या तळहातावर थोडे पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या. आपले नाव, हिंदू पंचांगानुसार आजची तिथी आणि पूजेचा हेतू सांगा — उदा. कुटुंबाच्या कल्याणासाठी. मग पाणी जमिनीवर किंवा ताम्हनात सोडा. आजचा पूर्ण संकल्प वाचण्यासाठी "संकल्प करा" दाबा.

  7. ध्यान — देवतेचे आवाहन

    डोळे मिटून देवतेला समोर पाहा. त्यांना येण्याचे आमंत्रण देत चिमूटभर अक्षता वाहा.

    ॐ हनुमते नमः। ध्यायामि, आवाहयामि॥
  8. शेंदूर

    अनामिकेने मूर्तीला तेल-शेंदूर लावा, किंवा चित्राजवळ ठिपका ठेवा. काही परंपरांत स्त्रिया कुटुंबातील व्यक्तीमार्फत वाहतात; आपल्या कुटुंबाची रीत पाळा.

  9. पुष्प — फुले

    फुले देवाच्या चरणी एक-एक किंवा थोडी थोडी वाहा.

    ॐ हनुमते नमः। पुष्पाणि समर्पयामि॥
  10. धूप

    उदबत्ती लावून देवासमोर घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा हळूच ओवाळा. घंटा असल्यास डाव्या हाताने वाजवा.

    ॐ हनुमते नमः। धूपम् आघ्रापयामि॥
  11. दीप

    दिवा उचलून देवाला दाखवा आणि घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा ओवाळा.

    ॐ हनुमते नमः। दीपं दर्शयामि॥
  12. मनोजवं — स्मरण

    हात जोडून हा श्लोक म्हणा.

    मनोजवं मारुततुल्यवेगं जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम्। वातात्मजं वानरयूथमुख्यं श्रीरामदूतं शरणं प्रपद्ये॥मनासारखा वेगवान, वाऱ्यासारखा गतिमान, इंद्रियांचा स्वामी, बुद्धिमानांत श्रेष्ठ, वायुपुत्र, वानरसेनेचा प्रमुख, रामाचा दूत: मी त्याला शरण जातो.

    Manojavam ›

  13. नैवेद्य

    बुंदी, गूळ, फुटाणे आणि केळे त्याच्यासमोर ठेवा, तुळशीच्या पानासह. भोवती थोडे पाणी शिंपडून हात जोडून अर्पण करा.

  14. हनुमान चालीसा वाचा

    चालीसा एकदा, किंवा जमेल तितक्या वेळा वाचा; अनेक जण 11 वेळा वाचतात. कुटुंब एकत्र वाचू शकते, काही जण फक्त सोबत राहिले तरी.

    Hanuman Chalisa ›

  15. आरती

    दिवा किंवा कापूर लावून उजवीकडून ओवाळा, कुटुंबाला माहीत असलेली आरती म्हणा किंवा "जय श्री राम" म्हणा. दोन्ही तळव्यांनी त्याची ऊब डोळ्यांना लावा.

  16. प्रदक्षिणा — श्रद्धेने फेरी

    हा श्लोक म्हणत आपल्या जागी घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा फिरा (जागा असल्यास देवघराभोवती फेरी घाला).

    यानि कानि च पापानि जन्मान्तरकृतानि च। तानि तानि विनश्यन्ति प्रदक्षिणपदे पदे॥मागील जन्मांत केलेली सर्व पापे भगवंताच्या प्रदक्षिणेच्या प्रत्येक पावलागणिक नष्ट होतात.
  17. क्षमा प्रार्थना

    हात जोडून, जे चुकले किंवा राहून गेले त्याची क्षमा मागा. प्रत्येक पूजा याने पूर्ण होते.

    आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्। पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥मला आवाहन येत नाही, विसर्जन येत नाही, पूजाही येत नाही; हे परमेश्वरा, मला क्षमा कर. मंत्र, क्रिया किंवा भक्तीने अपूर्ण अशी जी पूजा मी केली, ती परिपूर्ण होवो.
  18. प्रसाद

    नमस्कार करा. अर्पण केलेल्या नैवेद्यातील थोडा प्रसाद म्हणून घ्या आणि कुटुंबात वाटा. दिवा आपोआप शांत होऊ द्या.

    Shanti Mantra ›

उपवास

अनेक जण पूजेपर्यंत किंवा दिवसभर उपवास करतात. तो बंधनकारक नाही, आणि वृद्ध, मुले, आजारी आणि गर्भवतींनी गरजेप्रमाणे खावे.

करणे चांगले

परंपरा टाळते

हनुमानाने सेवेखेरीज काही मागितले नाही. सावकाश वाचलेली एक चालीसा आणि केलेले एक चांगले काम म्हणजे पूर्ण जयंती.

परंपरा वेगवेगळ्या असतात. आपल्या कुटुंबाच्या पद्धतीने करा.

Muhurtha पूजा विधी