‹ पूजा विधी

हरतालिका पूजा

पार्वतीची तपश्चर्या, मातीचे शिव-पार्वती आणि गाण्यांची रात्र

सर्वसाधारण पद्धत — बहुतेक घरे

हरतालिका, भाद्रपद शुक्ल तृतीया, पूजा पहाटे किंवा संध्याकाळी. मुहूर्त अॅपच्या सण कार्डवर दिवस दिसतो.

सुमारे 45 मिनिटे; उपवास पूर्ण दिवस

पार्वतीच्या सख्या तिला वनात घेऊन गेल्या म्हणजे तिला शिवासाठी तप करता यावे, आणि हा उपवास तिच्या निश्चयाची आठवण आहे. विवाहित आणि अविवाहित स्त्रिया मातीचे शिव-पार्वती करतात, कथा ऐकतात आणि बहुधा गाणी गात जागतात. एखादा मंत्र कठीण वाटला तर त्याऐवजी "ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः" म्हणू शकता.

या पूजेतील प्रार्थना

Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

तयारी

आदल्या दिवशी

त्याच दिवशी

तुम्हाला काय लागेल

हरतालिकेसाठी

देवघरासाठी

ताटात

अर्पणासाठी

पूजा

  1. दिवा लावा

    दिवा लावून तो देवाच्या उजवीकडे ठेवा आणि त्याला हात जोडा.

    शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसम्पदः। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥शुभ, कल्याण, आरोग्य आणि धनसंपदा देणाऱ्या आणि दुर्बुद्धीचा नाश करणाऱ्या दीपज्योतीला नमस्कार.

    Shubham Karoti ›

  2. गणपतीचे स्मरण

    प्रत्येक पूजा विघ्नहर्त्या गणपतीपासून सुरू होते. हात जोडून हा श्लोक एकदा म्हणा.

    वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥हे वक्रतुंड, महाकाय, कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी गणेशा, माझी सर्व कार्ये सदैव निर्विघ्न कर.

    Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

  3. संकल्प — आपला हेतू सांगा

    उजव्या तळहातावर थोडे पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या. आपले नाव, हिंदू पंचांगानुसार आजची तिथी आणि पूजेचा हेतू सांगा — उदा. कुटुंबाच्या कल्याणासाठी. मग पाणी जमिनीवर किंवा ताम्हनात सोडा. आजचा पूर्ण संकल्प वाचण्यासाठी "संकल्प करा" दाबा.

  4. ध्यान — देवतेचे आवाहन

    डोळे मिटून देवतेला समोर पाहा. त्यांना येण्याचे आमंत्रण देत चिमूटभर अक्षता वाहा.

    ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः। ध्यायामि, आवाहयामि॥
  5. मूर्ती ठेवा

    मातीच्या मूर्ती स्वच्छ पाटावर, वर मंडप ठेवून मांडा. पाणी हळूच अर्पण करा; माती लवकर विरघळते.

  6. पत्री आणि शृंगार

    बेल आणि फुले शिवाला, बांगड्या, कुंकू आणि वस्त्र पार्वतीला अर्पण करा. प्रत्येकासोबत मंत्र म्हणा.

    ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः॥
  7. धूप

    उदबत्ती लावून देवासमोर घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा हळूच ओवाळा. घंटा असल्यास डाव्या हाताने वाजवा.

    ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः। धूपम् आघ्रापयामि॥
  8. दीप

    दिवा उचलून देवाला दाखवा आणि घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा ओवाळा.

    ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः। दीपं दर्शयामि॥
  9. नैवेद्य

    नैवेद्य देवासमोर ठेवा. त्याभोवती थोडे पाणी फिरवा आणि हात जोडून अर्पण करा. तो स्वीकारला जात आहे असे मानून क्षणभर थांबा.

    ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः। नैवेद्यं निवेदयामि॥
  10. कथा ऐका

    एकत्र कथा वाचा: पार्वतीने प्रत्येक दुसरा विवाह नाकारून स्वतःच्या तपाने शिवाला कसे मिळवले. हातात थोडे तांदूळ ठेवा आणि शेवटी अर्पण करा.

  11. क्षमा प्रार्थना

    हात जोडून, जे चुकले किंवा राहून गेले त्याची क्षमा मागा. प्रत्येक पूजा याने पूर्ण होते.

    आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्। पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥मला आवाहन येत नाही, विसर्जन येत नाही, पूजाही येत नाही; हे परमेश्वरा, मला क्षमा कर. मंत्र, क्रिया किंवा भक्तीने अपूर्ण अशी जी पूजा मी केली, ती परिपूर्ण होवो.
  12. रात्र आणि विसर्जन

    जमल्यास गा किंवा जागरण करा. दुसऱ्या दिवशी सकाळी छोट्या आरतीनंतर उपवास सोडा, मातीच्या मूर्ती पाण्याच्या टबात ठेवा, मग ते पाणी झाडांना घाला.

उपवास

कडक रूपात पूर्ण दिवस-रात्र अन्न-पाणी नाही. आजारी, गर्भवती, मधुमेह असलेल्या किंवा औषध घेणाऱ्या स्त्रियांनी निर्जल उपवास करू नये; फळे आणि पाणी पूर्णपणे मान्य आहे.

करणे चांगले

परंपरा टाळते

पार्वतीने स्वतः निवडले आणि मागे हटली नाही. इथे स्त्रिया त्याचाच उत्सव करतात.

परंपरा वेगवेगळ्या असतात. आपल्या कुटुंबाच्या पद्धतीने करा.

Muhurtha पूजा विधी