‹ પૂજા વિધિ

વટ સાવિત્રી પૂજા

સાવિત્રીની કથા, વડે સૂતર અને દીર્ઘ દાંપત્યની પ્રાર્થના

સામાન્ય રીત — મોટાભાગનાં ઘર

ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને દક્ષિણમાં જેઠ પૂનમે વટ પૂર્ણિમા; ઉત્તરમાં જેઠ અમાસે વટ સાવિત્રી. મુહૂર્ત ઍપના તહેવાર કાર્ડ પર તમારી તિથિ દેખાય છે.

લગભગ 40 મિનિટ

સાવિત્રીએ બુદ્ધિ અને દૃઢતાથી યમ પાસેથી પતિને પાછો મેળવ્યો. પરિણીત સ્ત્રીઓ દીર્ઘાયુના પ્રતીક વડની પૂજા કરે છે, સૂતર લઈ પ્રદક્ષિણા કરે છે, અને તેમની કથા સાંભળે છે. પાસે વડ ન હોય તો ચિત્ર કે નાની ડાળી ચાલે. કોઈ મંત્ર અઘરો લાગે તો તેની જગ્યાએ "ॐ નમઃ શિવાય" કહી શકો.

આ પૂજાની પ્રાર્થનાઓ

Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

તૈયારી

આગલા દિવસે

• નજીકનો વડ શોધો, અને પૂછી લો કે ત્યાં સૂતર અને દીવાની મંજૂરી છે કે નહીં.
• ચણા પલાળો અને ફળ તૈયાર રાખો.

સવારે

• સ્નાન કરી તહેવારનાં વસ્ત્રો પહેરો.
• થાળી અને પાણી ઝાડ પાસે લઈ જાઓ, કે ઘરે ચિત્ર મૂકો.

તમારે શું જોઈએ

વડ માટે

• 1 આંટીકાચો સૂતર
• 1પાણીનું પાત્ર
• 1 વાટકીપલાળેલા ચણા
• 1 થાળીફળ, ખાસ કરીને કેરી
• થોડું થોડુંકંકુ, હળદર, ફૂલ અને દીવો
• 1સાવિત્રી-સત્યવાનનું ચિત્ર, કે વડની ડાળીઝાડ સુધી ન પહોંચાય તો.

પૂજા સ્થાન માટે

• 1તેની નીચે મૂકવા સ્વચ્છ કપડુંલાલ કે પીળું પરંપરાગત છે.
• 1પૂજાની થાળી

થાળીમાં

• 1રૂની વાટવાળો દીવોઘી કે તલનું તેલ.
• 2અગરબત્તી
• ચપટી-ચપટીકંકુ અને હળદર
• થોડુંચંદનચંદન ન હોય તો કંકુ લો.
• 1 મોટી ચમચીઅક્ષત — થોડા કંકુમાં ભેળવેલા આખા ચોખા
• એક મુઠ્ઠીતાજાં ફૂલ
• 1ચમચી સાથે સ્વચ્છ પાણીનું નાનું પાત્ર
• 1નાની ઘંટડીવૈકલ્પિક.

અર્પણ માટે

• થોડુંફળ, ગોળ, સાકર કે ઘરે તાજું બનાવેલું કંઈ પણ
• 1 કે 2 ટુકડાઆરતી માટે કપૂરવૈકલ્પિક; તેને બદલે દીવો લઈ શકાય.

પૂજા

1. દીવો કરો

   દીવો પ્રગટાવી દેવની જમણી બાજુ મૂકો અને તેને હાથ જોડો.

   શુભં કરોતિ કલ્યાણમારોગ્યં ધનસમ્પદઃ। શત્રુબુદ્ધિવિનાશાય દીપજ્યોતિર્નમોઽસ્તુ તે॥શુભ, કલ્યાણ, આરોગ્ય અને ધનસંપત્તિ આપનારી અને દુર્બુદ્ધિનો નાશ કરનારી દીપજ્યોતિને નમસ્કાર.

   Shubham Karoti ›

2. ગણેશજીનું સ્મરણ

   દરેક પૂજા વિઘ્નહર્તા ગણેશજીથી શરૂ થાય છે. હાથ જોડી આ શ્લોક એક વાર બોલો.

   વક્રતુણ્ડ મહાકાય સૂર્યકોટિસમપ્રભ। નિર્વિઘ્નં કુરુ મે દેવ સર્વકાર્યેષુ સર્વદા॥હે વક્રતુંડ, મહાકાય, કરોડ સૂર્ય જેવા તેજસ્વી ગણેશ, મારાં બધાં કાર્ય સદા નિર્વિઘ્ન કરો.

   Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

3. સંકલ્પ — હેતુ કહો

   જમણી હથેળીમાં થોડું પાણી, અક્ષત અને એક ફૂલ લો. પોતાનું નામ, હિંદુ પંચાંગ મુજબ આજની તિથિ અને પૂજાનો હેતુ કહો — જેમ કે પરિવારના કલ્યાણ માટે. પછી પાણી જમીન પર કે થાળીમાં છોડી દો. આજનો સંપૂર્ણ સંકલ્પ વાંચવા "સંકલ્પ કરો" દબાવો.

4. ઝાડની પૂજા

   મૂળમાં પાણી રેડો, પછી કંકુ, હળદર, ફૂલ, ચણા અને ફળ અર્પણ કરો. દીવો છાલથી સલામત અંતરે કરો.

5. સૂતર વીંટો

   થડની 7, 11 કે 108 પ્રદક્ષિણા ઘડિયાળની દિશામાં કરો, ચાલતાં સૂતર વીંટો, પતિના સ્વાસ્થ્ય અને દીર્ઘાયુની પ્રાર્થના સાથે.

6. કથા સાંભળો

   સાથે બેસી સાવિત્રી અને સત્યવાનની કથા વાંચો કે કહો: તે યમની પાછળ કેવી રીતે ગયાં અને પ્રશ્નોથી પતિનું જીવન જીત્યાં.

7. ક્ષમા પ્રાર્થના

   હાથ જોડી, જે ખોટું થયું કે રહી ગયું તે માટે ક્ષમા માગો. દરેક પૂજા આનાથી પૂર્ણ થાય છે.

   આવાહનં ન જાનામિ ન જાનામિ વિસર્જનમ્। પૂજાં ચૈવ ન જાનામિ ક્ષમસ્વ પરમેશ્વર॥ મન્ત્રહીનં ક્રિયાહીનં ભક્તિહીનં સુરેશ્વર। યત્પૂજિતં મયા દેવ પરિપૂર્ણં તદસ્તુ મે॥મને આવાહન નથી આવડતું, વિસર્જન નથી આવડતું, પૂજા પણ નથી આવડતી; હે પરમેશ્વર, મને ક્ષમા કરો. મંત્ર, ક્રિયા કે ભક્તિ વગરની જે પૂજા મેં કરી, તે પરિપૂર્ણ થાઓ.

8. વ્રત પૂરું કરો

   કથા પછી વડીલોના આશીર્વાદ લો. ચણા અને ફળ પ્રસાદ તરીકે ખાઓ; ઘણી સ્ત્રીઓ સાંજ સુધી ફળ જ લે છે.

ઉપવાસ

ઘણી સ્ત્રીઓ પૂજા સુધી કે આખો દિવસ ઉપવાસ રાખે છે. બીમાર કે સગર્ભાએ જરૂર મુજબ ખાવું.

કરવું સારું

• ઝાડને પાણી આપો, અને થાય તો છોડ વાવો.
• સાવિત્રીની હિંમત યાદ રાખો; કથા તેમની બુદ્ધિની પણ છે.

પરંપરા ટાળે છે

• ઝાડ પાસે પ્લાસ્ટિક કે સૂતરનો કચરો ન છોડો.
• ઘરે લાવવા ડાળીઓ ન તોડો; પડેલી કે ચિત્ર લો.

સાવિત્રીએ કાલાવાલા ન કર્યા; દલીલ કરી અને ચાલતાં રહ્યાં. એ દૃઢતા જ આ દિવસનું સન્માન છે.

પરંપરાઓ અલગ અલગ હોય છે. તમારા પરિવારની રીત અનુસરો.

Muhurtha પૂજા વિધિ