धनत्रयोदशी पूजा
दिवाळीची पहिली संध्याकाळ: धन्वंतरी, कुबेर आणि यमाचा दिवा
सर्वसाधारण पद्धत — बहुतेक घरे
धनत्रयोदशी, आश्विन (अमांत) कृष्ण त्रयोदशी, संध्याकाळी प्रदोष काळात. मुहूर्त अॅपच्या सण कार्डवर वेळ दिसते.
सुमारे 30 मिनिटे
दिवाळी याच संध्याकाळी उघडते. कुटुंबे आरोग्यासाठी देवांचे वैद्य धन्वंतरी, आणि समृद्धीसाठी लक्ष्मी व कुबेर यांचे पूजन करतात, मग बाहेर यमासाठी एक दिवा लावतात. धातूचे भांडे घेणे ही सामान्य रीत आहे. एखादा मंत्र कठीण वाटला तर त्याऐवजी "ॐ धन्वन्तरये नमः" म्हणू शकता.
या पूजेतील प्रार्थना
Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›
तयारी
आदल्या दिवशी
- घर आणि प्रवेशद्वार स्वच्छ करा.
- कुटुंब घेत असल्यास छोटे नवे भांडे किंवा नाणे ठरवा; सोनेच हवे असे नाही.
त्याच दिवशी
- दारात रांगोळी काढा.
- इतर दिव्यांसोबत यमासाठी चार वातींचा मातीचा दिवा तयार ठेवा.
तुम्हाला काय लागेल
धनत्रयोदशीसाठी
- 1धन्वंतरी, किंवा लक्ष्मी आणि कुबेराचे चित्र
- 1नवे भांडे किंवा नाणेऐच्छिक.
- 1तेलासह चार वातींचा मातीचा दिवा
- 5 किंवा अधिकछोटे दिवे
- थोडेधणे आणि गूळ
- 1 ताटमिठाई आणि फळे
देवघरासाठी
- 1त्याखाली ठेवण्यासाठी स्वच्छ वस्त्रलाल किंवा पिवळे पारंपरिक आहे.
- 1पूजेचे ताट
ताटात
- 1कापसाच्या वातीचे निरांजन / दिवातूप किंवा तिळाचे तेल.
- 2उदबत्ती
- प्रत्येकी चिमूटभरहळद आणि कुंकू
- थोडेचंदन / गंधगंध नसल्यास कुंकू वापरा.
- 1 मोठा चमचाअक्षता — थोड्या कुंकवात मिसळलेले अखंड तांदूळ
- मूठभरताजी फुले
- 1पळीसह स्वच्छ पाण्याचे छोटे भांडे (पंचपात्र)
- 1छोटी घंटाऐच्छिक.
अर्पणासाठी
- थोडेफळ, गूळ, खडीसाखर किंवा घरी ताजे बनवलेले काहीही
- 1 किंवा 2 वड्याआरतीसाठी कापूरऐच्छिक; त्याऐवजी निरांजन वापरता येते.
पूजा
शांत बसा
आसनावर किंवा घडी केलेल्या कापडावर पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करून देवासमोर बसा. ताट उजवीकडे ठेवा. एक दीर्घ श्वास घ्या आणि काही मिनिटे दिवसाला थांबू द्या.
दिवा लावा
दिवा लावून तो देवाच्या उजवीकडे ठेवा आणि त्याला हात जोडा.
शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसम्पदः। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥शुभ, कल्याण, आरोग्य आणि धनसंपदा देणाऱ्या आणि दुर्बुद्धीचा नाश करणाऱ्या दीपज्योतीला नमस्कार.गणपतीचे स्मरण
प्रत्येक पूजा विघ्नहर्त्या गणपतीपासून सुरू होते. हात जोडून हा श्लोक एकदा म्हणा.
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥हे वक्रतुंड, महाकाय, कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी गणेशा, माझी सर्व कार्ये सदैव निर्विघ्न कर.संकल्प — आपला हेतू सांगा
उजव्या तळहातावर थोडे पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या. आपले नाव, हिंदू पंचांगानुसार आजची तिथी आणि पूजेचा हेतू सांगा — उदा. कुटुंबाच्या कल्याणासाठी. मग पाणी जमिनीवर किंवा ताम्हनात सोडा. आजचा पूर्ण संकल्प वाचण्यासाठी "संकल्प करा" दाबा.
ध्यान — देवतेचे आवाहन
डोळे मिटून देवतेला समोर पाहा. त्यांना येण्याचे आमंत्रण देत चिमूटभर अक्षता वाहा.
ॐ धन्वन्तरये नमः। ध्यायामि, आवाहयामि॥नवे भांडे ठेवा
नवे भांडे किंवा नाणे धुऊन चित्रासमोर ठेवा, त्यात थोडे धणे आणि गूळ घाला.
आरोग्य आणि धनासाठी पूजा
फुले आणि थोडे चंदन अर्पण करा. मंत्र म्हणा आणि आधी आरोग्य मागा; परंपरा त्याला पहिले धन म्हणते.
ॐ धन्वन्तरये नमः॥धूप
उदबत्ती लावून देवासमोर घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा हळूच ओवाळा. घंटा असल्यास डाव्या हाताने वाजवा.
ॐ धन्वन्तरये नमः। धूपम् आघ्रापयामि॥दीप
दिवा उचलून देवाला दाखवा आणि घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा ओवाळा.
ॐ धन्वन्तरये नमः। दीपं दर्शयामि॥नैवेद्य
नैवेद्य देवासमोर ठेवा. त्याभोवती थोडे पाणी फिरवा आणि हात जोडून अर्पण करा. तो स्वीकारला जात आहे असे मानून क्षणभर थांबा.
ॐ धन्वन्तरये नमः। नैवेद्यं निवेदयामि॥क्षमा प्रार्थना
हात जोडून, जे चुकले किंवा राहून गेले त्याची क्षमा मागा. प्रत्येक पूजा याने पूर्ण होते.
आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्। पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥मला आवाहन येत नाही, विसर्जन येत नाही, पूजाही येत नाही; हे परमेश्वरा, मला क्षमा कर. मंत्र, क्रिया किंवा भक्तीने अपूर्ण अशी जी पूजा मी केली, ती परिपूर्ण होवो.यमदीप
संध्याकाळनंतर चार वातींचा दिवा लावून मुख्य दाराबाहेर दक्षिणेकडे ठेवा. एकदा नमस्कार करा, आणि आत जाताना मागे पाहू नका. ही अकाली मृत्यूपासून रक्षणाची प्रार्थना आहे.
दिवे लावा
इतर दिवे दार आणि खिडक्यांवर ठेवा, दिवाळीचे पाच दिवस सुरू झाले.
उपवास
उपवास आवश्यक नाही. काही जण संध्याकाळच्या पूजेपर्यंत करतात.
करणे चांगले
- आज आरोग्यासाठी एक काम करा: तपासणी ठरवा किंवा चालणे सुरू करा.
- दिवे पडदे आणि मुलांपासून दूर ठेवा.
परंपरा टाळते
- धातू किंवा सोने घेण्यासाठी कर्ज काढू नका.
- यमदीप पडू शकेल अशा जागी ठेवू नका.
धनत्रयोदशी आरोग्याला धनाआधी ठेवते. एक दिवा, आणि आपल्या शरीराची काळजी, हेच या दिवसाचे अर्पण.
परंपरा वेगवेगळ्या असतात. आपल्या कुटुंबाच्या पद्धतीने करा.