गोवर्धन पूजा
कृष्णाने उचललेला पर्वत, अन्नकोटाचे अनेक पदार्थ आणि गायींना धन्यवाद
सर्वसाधारण पद्धत — बहुतेक घरे
गोवर्धन पूजा, कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा (बलिप्रतिपदा), दिवाळीच्या दुसऱ्या दिवशी, बहुधा सकाळी किंवा दुपारी. मुहूर्त अॅपच्या सण कार्डवर दिवस दिसतो.
सुमारे 30 मिनिटे, शिवाय स्वयंपाक
इंद्राच्या पावसापासून ब्रज वाचवण्यासाठी कृष्णाने गोवर्धन पर्वत उचलला. कुटुंबे छोटा पर्वत करतात, अन्नकोट नावाचे पदार्थ अर्पण करतात आणि त्याला प्रदक्षिणा घालतात. एखादा मंत्र कठीण वाटला तर त्याऐवजी "ॐ नमो भगवते वासुदेवाय" म्हणू शकता.
या पूजेतील प्रार्थना
Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›Om Namo Bhagavate Vasudevaya ›
तयारी
आदल्या दिवशी
- अन्नकोट ठरवा: जमतील तितके साधे शाकाहारी पदार्थ.
- रीत असल्यास शेण घ्या, किंवा पर्वतासाठी स्वच्छ माती किंवा पीठ.
सकाळी
- अंगणात किंवा पूजेच्या जागी स्वच्छ पाटावर छोटा पर्वत करा.
- पदार्थ न चाखता शिजवा.
तुम्हाला काय लागेल
गोवर्धनासाठी
- 1शेण, माती किंवा पिठाचा छोटा पर्वत
- 1कृष्णाचे चित्र
- जमतील तितकेअन्नकोटाचे पदार्थ
- थोडे थोडेदूध, दही आणि मध
- मूठभरतुळशीची पाने आणि फुले
- 5छोटे दिवे
देवघरासाठी
- 1त्याखाली ठेवण्यासाठी स्वच्छ वस्त्रलाल किंवा पिवळे पारंपरिक आहे.
- 1पूजेचे ताट
ताटात
- 1कापसाच्या वातीचे निरांजन / दिवातूप किंवा तिळाचे तेल.
- 2उदबत्ती
- प्रत्येकी चिमूटभरहळद आणि कुंकू
- थोडेचंदन / गंधगंध नसल्यास कुंकू वापरा.
- 1 मोठा चमचाअक्षता — थोड्या कुंकवात मिसळलेले अखंड तांदूळ
- मूठभरताजी फुले
- 1पळीसह स्वच्छ पाण्याचे छोटे भांडे (पंचपात्र)
- 1छोटी घंटाऐच्छिक.
अर्पणासाठी
- थोडेफळ, गूळ, खडीसाखर किंवा घरी ताजे बनवलेले काहीही
- 1 किंवा 2 वड्याआरतीसाठी कापूरऐच्छिक; त्याऐवजी निरांजन वापरता येते.
पूजा
शांत बसा
आसनावर किंवा घडी केलेल्या कापडावर पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करून देवासमोर बसा. ताट उजवीकडे ठेवा. एक दीर्घ श्वास घ्या आणि काही मिनिटे दिवसाला थांबू द्या.
दिवा लावा
दिवा लावून तो देवाच्या उजवीकडे ठेवा आणि त्याला हात जोडा.
शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसम्पदः। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥शुभ, कल्याण, आरोग्य आणि धनसंपदा देणाऱ्या आणि दुर्बुद्धीचा नाश करणाऱ्या दीपज्योतीला नमस्कार.गणपतीचे स्मरण
प्रत्येक पूजा विघ्नहर्त्या गणपतीपासून सुरू होते. हात जोडून हा श्लोक एकदा म्हणा.
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥हे वक्रतुंड, महाकाय, कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी गणेशा, माझी सर्व कार्ये सदैव निर्विघ्न कर.संकल्प — आपला हेतू सांगा
उजव्या तळहातावर थोडे पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या. आपले नाव, हिंदू पंचांगानुसार आजची तिथी आणि पूजेचा हेतू सांगा — उदा. कुटुंबाच्या कल्याणासाठी. मग पाणी जमिनीवर किंवा ताम्हनात सोडा. आजचा पूर्ण संकल्प वाचण्यासाठी "संकल्प करा" दाबा.
ध्यान — देवतेचे आवाहन
डोळे मिटून देवतेला समोर पाहा. त्यांना येण्याचे आमंत्रण देत चिमूटभर अक्षता वाहा.
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय। ध्यायामि, आवाहयामि॥पर्वत सजवा
पर्वतात फुले आणि छोट्या डहाळ्या खोचा, भोवती दिवे ठेवा. कृष्णाचे चित्र त्यावर किंवा जवळ ठेवा.
अन्नकोट
सर्व पदार्थ पर्वतासमोर ठेवा, प्रत्येकावर तुळशीचे पान. भोवती पाणी शिंपडून हात जोडून अर्पण करा.
परिक्रमा
जागा असल्यास पर्वताला सात प्रदक्षिणा उजवीकडून घाला, दूध किंवा पाण्याची बारीक धार धरत आणि नाव जपत.
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय॥दीप
दिवा उचलून देवाला दाखवा आणि घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा ओवाळा.
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय। दीपं दर्शयामि॥क्षमा प्रार्थना
हात जोडून, जे चुकले किंवा राहून गेले त्याची क्षमा मागा. प्रत्येक पूजा याने पूर्ण होते.
आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्। पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥मला आवाहन येत नाही, विसर्जन येत नाही, पूजाही येत नाही; हे परमेश्वरा, मला क्षमा कर. मंत्र, क्रिया किंवा भक्तीने अपूर्ण अशी जी पूजा मी केली, ती परिपूर्ण होवो.अन्न वाटा
अन्नकोट कुटुंब, शेजारी आणि गरजूंना वाढा. गायी असल्यास त्यांना ताजे गवत आणि गूळ द्या.
उपवास
उपवास आवश्यक नाही.
करणे चांगले
- जास्त शिजवून वाटा; हा दिवस वाटलेल्या समृद्धीचा आहे.
- जे तुम्हाला खाऊ घालतात त्यांना धन्यवाद द्या: शेतकरी, स्वयंपाकी, गोपालक.
परंपरा टाळते
- अन्न वाया घालवू नका; जेवढे खाल्ले जाईल तेवढेच वाढा.
- पर्वतावर प्लास्टिकची सजावट करू नका.
कृष्णाने लोकांना जे खरोखर पोसते त्याचा सन्मान करायला सांगितले. वाटून घेतलेले जेवण आणि भूमीची आठवण हीच पूर्ण पूजा.
परंपरा वेगवेगळ्या असतात. आपल्या कुटुंबाच्या पद्धतीने करा.