‹ पूजा विधी

लक्ष्मीपूजन

दिवाळीच्या संध्याकाळी लक्ष्मी आणि गणेशाचे घरी स्वागत

सर्वसाधारण पद्धत — बहुतेक घरे

दिवाळी, आश्विन अमावस्या, संध्याकाळच्या प्रदोष काळात, शक्य असल्यास स्थिर लग्नात. मुहूर्त अॅपच्या सण कार्डवर आजची वेळ दिसते.

सुमारे 45 मिनिटे

दिवाळीच्या संध्याकाळी घरात समृद्धीची देवी लक्ष्मीचे स्वागत होते, सोबत विघ्नहर्ता गणेश असतात. घर स्वच्छ होते, दिवे लागतात आणि धनाचाही सन्मान होतो: नाणी, दागिने आणि वह्या तिच्यासमोर ठेवतात. एखादा मंत्र कठीण वाटला तर त्याऐवजी "ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः" म्हणू शकता.

या पूजेतील प्रार्थना

Shubham Karoti ›Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›Namastestu Mahamaye ›Om Shreem Mahalakshmyai Namah ›Om Jai Lakshmi Mata ›Shanti Mantra ›

तयारी

काही दिवस आधी

• संपूर्ण घर स्वच्छ करा, विशेषतः प्रवेशद्वार; लक्ष्मी स्वच्छ आणि उजळलेल्या घरात येते अशी श्रद्धा आहे.
• कुटुंबात दरवर्षी बदलण्याची पद्धत असल्यास लक्ष्मी-गणेशाची नवी मूर्ती किंवा चित्र आणा.

दिवाळीच्या दिवशी

• दारात रांगोळी काढा; पद्धत असल्यास आत येणारी छोटी पावले सुद्धा.
• दिवे मांडून ठेवा, आणि लाह्या-बत्तासे आणि मिठाई मुहूर्तापूर्वी तयार ठेवा.

तुम्हाला काय लागेल

लक्ष्मीसाठी

• एक-एकलक्ष्मी आणि गणेशाची मूर्ती किंवा चित्र
• 1पाणी, आंब्याची पाने आणि नारळ असलेला कलश
• मूठभरकमळ किंवा लाल आणि गुलाबी फुलेकमळ न मिळाल्यास झेंडू चालेल.
• जे असेल तेनाणी, दागिने आणि वह्या
• 1 ताटलाह्या, बत्तासे आणि मिठाई
• 11 किंवा अधिकतेल किंवा तुपाच्या मातीच्या पणत्या

देवघरासाठी

• 1त्याखाली ठेवण्यासाठी स्वच्छ वस्त्रलाल किंवा पिवळे पारंपरिक आहे.
• 1पूजेचे ताट

ताटात

• 1कापसाच्या वातीचे निरांजन / दिवातूप किंवा तिळाचे तेल.
• 2उदबत्ती
• प्रत्येकी चिमूटभरहळद आणि कुंकू
• थोडेचंदन / गंधगंध नसल्यास कुंकू वापरा.
• 1 मोठा चमचाअक्षता — थोड्या कुंकवात मिसळलेले अखंड तांदूळ
• मूठभरताजी फुले
• 1पळीसह स्वच्छ पाण्याचे छोटे भांडे (पंचपात्र)
• 1छोटी घंटाऐच्छिक.

अर्पणासाठी

• थोडेफळ, गूळ, खडीसाखर किंवा घरी ताजे बनवलेले काहीही
• 1 किंवा 2 वड्याआरतीसाठी कापूरऐच्छिक; त्याऐवजी निरांजन वापरता येते.

पूजा

1. वेदी मांडा

   स्वच्छ लाल कापडावर, समोरून पाहता डावीकडे गणेश आणि उजवीकडे लक्ष्मी ठेवा. समोर थोड्या तांदळावर कलश ठेवा, आणि जवळ नाणी, दागिने आणि वह्या ठेवा.

2. शांत बसा

   आसनावर किंवा घडी केलेल्या कापडावर पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करून देवासमोर बसा. ताट उजवीकडे ठेवा. एक दीर्घ श्वास घ्या आणि काही मिनिटे दिवसाला थांबू द्या.

3. आचमन — तीन वेळा पाणी प्या

   उजव्या तळहातावर थोडे पाणी घेऊन तीन वेळा प्या, प्रत्येक घोटाला पहिली तीन नावे म्हणा. मग चौथे नाव म्हणत थोड्या पाण्याने उजवा हात धुवा.

   ॐ केशवाय नमः। ॐ नारायणाय नमः। ॐ माधवाय नमः। ॐ गोविन्दाय नमः॥केशव, नारायण आणि माधव यांना नमस्कार; गोविंदाला नमस्कार.

4. स्वतःला आणि जागेला पवित्र करा

   पाण्यात बुडवलेले एक फूल घेऊन हा श्लोक म्हणत स्वतःवर, ताटावर आणि देवघरावर काही थेंब शिंपडा.

   ॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा। यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः॥पवित्र असो वा अपवित्र, कोणत्याही अवस्थेत असो, जो कमलनयन भगवंताचे स्मरण करतो तो आतून-बाहेरून शुद्ध होतो.

5. दिवा लावा

   दिवा लावून तो देवाच्या उजवीकडे ठेवा आणि त्याला हात जोडा.

   शुभं करोति कल्याणमारोग्यं धनसम्पदः। शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥शुभ, कल्याण, आरोग्य आणि धनसंपदा देणाऱ्या आणि दुर्बुद्धीचा नाश करणाऱ्या दीपज्योतीला नमस्कार.

   Shubham Karoti ›

6. गणपतीचे स्मरण

   प्रत्येक पूजा विघ्नहर्त्या गणपतीपासून सुरू होते. हात जोडून हा श्लोक एकदा म्हणा.

   वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥हे वक्रतुंड, महाकाय, कोटी सूर्यांसारख्या तेजस्वी गणेशा, माझी सर्व कार्ये सदैव निर्विघ्न कर.

   Vakratunda Mahakaya ›Shuklambaradharam ›Mushikavahana ›

7. संकल्प — आपला हेतू सांगा

   उजव्या तळहातावर थोडे पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या. आपले नाव, हिंदू पंचांगानुसार आजची तिथी आणि पूजेचा हेतू सांगा — उदा. कुटुंबाच्या कल्याणासाठी. मग पाणी जमिनीवर किंवा ताम्हनात सोडा. आजचा पूर्ण संकल्प वाचण्यासाठी "संकल्प करा" दाबा.

8. ध्यान — देवतेचे आवाहन

   डोळे मिटून देवतेला समोर पाहा. त्यांना येण्याचे आमंत्रण देत चिमूटभर अक्षता वाहा.

   ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः। ध्यायामि, आवाहयामि॥

9. गंध

   अनामिकेने देवाला गंध किंवा कुंकवाचा टिळा लावा.

   ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः। गन्धं समर्पयामि॥

10. पुष्प — फुले

    फुले देवाच्या चरणी एक-एक किंवा थोडी थोडी वाहा.

    ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः। पुष्पाणि समर्पयामि॥

11. धूप

    उदबत्ती लावून देवासमोर घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा हळूच ओवाळा. घंटा असल्यास डाव्या हाताने वाजवा.

    ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः। धूपम् आघ्रापयामि॥

12. दीप

    दिवा उचलून देवाला दाखवा आणि घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा ओवाळा.

    ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः। दीपं दर्शयामि॥

13. नैवेद्य

    नैवेद्य देवासमोर ठेवा. त्याभोवती थोडे पाणी फिरवा आणि हात जोडून अर्पण करा. तो स्वीकारला जात आहे असे मानून क्षणभर थांबा.

    ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः। नैवेद्यं निवेदयामि॥

14. नमस्तेऽस्तु — महालक्ष्मीची स्तुती

    हा श्लोक म्हणत तिच्या चरणी कमळ किंवा लाल फुले आणि एक नाणे अर्पण करा.

    नमस्तेऽस्तु महामाये श्रीपीठे सुरपूजिते। शङ्खचक्रगदाहस्ते महालक्ष्मि नमोऽस्तु ते॥हे महामाये, श्रीपीठावर देवांनी पूजिलेल्या, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणाऱ्या महालक्ष्मी, तुला नमस्कार असो.

    Namastestu Mahamaye ›

15. तिचा मंत्र जपा

    माळेवर 108 वेळा, किंवा जमेल तितका, जपा, आणि मनात ज्यासाठी कृतज्ञ आहात ते आठवा.

    ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः॥

    Om Shreem Mahalakshmyai Namah ›

16. आरती

    कापूर लावून कुटुंबासह ॐ जय लक्ष्मी माता म्हणा, आणि ज्योत उजवीकडून ओवाळा. मग आरती सर्वांना द्या.

    Om Jai Lakshmi Mata ›

17. प्रदक्षिणा — श्रद्धेने फेरी

    हा श्लोक म्हणत आपल्या जागी घड्याळाच्या दिशेने तीन वेळा फिरा (जागा असल्यास देवघराभोवती फेरी घाला).

    यानि कानि च पापानि जन्मान्तरकृतानि च। तानि तानि विनश्यन्ति प्रदक्षिणपदे पदे॥मागील जन्मांत केलेली सर्व पापे भगवंताच्या प्रदक्षिणेच्या प्रत्येक पावलागणिक नष्ट होतात.

18. क्षमा प्रार्थना

    हात जोडून, जे चुकले किंवा राहून गेले त्याची क्षमा मागा. प्रत्येक पूजा याने पूर्ण होते.

    आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्। पूजां चैव न जानामि क्षमस्व परमेश्वर॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं सुरेश्वर। यत्पूजितं मया देव परिपूर्णं तदस्तु मे॥मला आवाहन येत नाही, विसर्जन येत नाही, पूजाही येत नाही; हे परमेश्वरा, मला क्षमा कर. मंत्र, क्रिया किंवा भक्तीने अपूर्ण अशी जी पूजा मी केली, ती परिपूर्ण होवो.

19. दिवे लावा

    वेदीवरून पेटलेल्या पणत्या प्रत्येक खोलीत, दारात आणि खिडक्यांत न्या. सुरक्षित असल्यास एक दिवा रात्रभर तेवत ठेवा.

20. प्रसाद

    नमस्कार करा. अर्पण केलेल्या नैवेद्यातील थोडा प्रसाद म्हणून घ्या आणि कुटुंबात वाटा. दिवा आपोआप शांत होऊ द्या.

    Shanti Mantra ›

उपवास

काही जण संध्याकाळच्या पूजेपर्यंत उपवास करतात. तो बंधनकारक नाही.

करणे चांगले

• पूजेच्या वेळी मुख्य दार उघडे किंवा प्रवेश उजळलेला ठेवा.
• शेजाऱ्यांना आणि तुमच्याकडे काम करणाऱ्यांना मिठाई द्या.

परंपरा टाळते

• दिवे पडदे आणि मुलांपासून दूर ठेवा, आणि बंद खोलीत देखरेखीशिवाय तेवत ठेवू नका.
• परंपरेत पूजेनंतर लगेच उधार देणे किंवा घर झाडणे टाळतात.

लक्ष्मी तिथे राहते जिथे व्यवस्था, कृतज्ञता आणि उदारता असते, असे म्हणतात. स्वच्छ घर, एक दिवा आणि मनापासूनचे आभार हाच याचा गाभा आहे.

परंपरा वेगवेगळ्या असतात. आपल्या कुटुंबाच्या पद्धतीने करा.

Muhurtha पूजा विधी